Logo for baiviet32.com

Thao thức hạt gạo, giá lúa

Posted: 2.7.2008 | Đọc: 0 | Bình: 0

Thủ tướng Chính phủ vừa có chỉ thị yêu cầu thúc đẩy mạnh việc xuất khẩu gạo. Như vậy sau một thời gian tạm ngừng, việc xuất khẩu gạo đã được nối lại với nhiều luồng ý kiến khác nhau.

Bài liên quan Thao thức hạt gạo, giá lúa hoặc tương tự:

TS Lê Văn Bảnh

Câu chuyện về hạt gạo, giá lúa luôn là mối bận tâm của hàng chục triệu nông dân, những nhà khoa học tâm huyết với vấn đề “tam nông”. TS Lê Văn Bảnh - viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL, người có nhiều năm gắn bó với nông dân - đã chia sẻ điều này với Tuổi Trẻ Cuối Tuần:

- Theo thông tin tôi nắm được thì năm nay cả nước sẽ trúng mùa. Năm rồi sản lượng lúa của cả nước đạt 36 triệu tấn, năm nay con số dự kiến sẽ là 37 triệu tấn. Riêng sản lượng lúa cả năm của ĐBSCL ước đạt 19 triệu tấn. Hiện ĐBSCL đang thu hoạch khoảng 400.000ha lúa hè thu sớm với khoảng 2 triệu tấn. Mặc dù tình hình sâu bệnh có gây hại nhưng không nhiều. Khả năng bà con nông dân ĐBSCL sẽ có một vụ mùa bội thu.

Với số lượng 37 triệu tấn lúa, chúng ta sẽ có 23-24 triệu tấn gạo. Nước ta có khoảng 85 triệu dân. Với số dân này bình quân một người ăn khoảng 15kg/tháng. Như vậy chúng ta cần khoảng 17 triệu tấn gạo phục vụ nhu cầu trong nước. Cộng thêm khoảng 1 triệu tấn nữa để làm những việc khác như phục vụ chăn nuôi, chế biến rượu... chúng ta chắc chắn dư trên 5 triệu tấn gạo.

* Vụ mùa vừa qua chúng ta cũng dư khoảng 5 triệu tấn gạo, nhưng vừa rồi lại xảy ra “cơn sốt ảo” trong nước vì người dân lo thiếu gạo. Điều này theo ông có bất thường?

- Nhiều người nói đó là “sốt ảo” nhưng tôi khẳng định đó là sốt thật chứ không phải ảo. Vì sao? Trước thời điểm sốt, giá gạo xuất khẩu của chúng ta khoảng 300 USD/tấn. Nghĩa là muốn lấy 1 USD chúng ta phải bỏ ra 3kg gạo. Cùng thời điểm đó, giá gạo trong nước khoảng 8.000đ/kg. Nghĩa là chỉ cần bỏ ra 2kg gạo đã có thể lấy được 1 USD. Như vậy xuất ra ngoài sẽ không lời bằng bán nội địa. Khi giá gạo trên thế giới biến động lên 1.000 USD/tấn, nghĩa là bỏ 1kg gạo lấy 1 USD, các doanh nghiệp bắt đầu gom gạo trong nước phục vụ việc xuất khẩu vì lúc này bán ra nước ngoài lời hơn bán trong nước.

Từ đó gây ra tình trạng khan hiếm gạo, đẩy giá gạo lên cao. Hệ thống phân phối của chúng ta có vấn đề khi để xảy ra tình trạng đầu cơ mà không điều tiết được. Ở Thái Lan, tới mùa thu hoạch hiệp hội mua hết lúa và phát phiếu cho nông dân để họ được mua vật tư giảm 10%. Hiệp hội nắm lúa, dự báo và quyết định thời điểm xuất có lợi nhất. Người ta bán theo kiểu một mình một chợ, còn ở VN một người mua mà mấy chục doanh nghiệp tranh nhau bán khiến giá bị ép.

* Chúng ta có hiệp hội lương thực, các tổng công ty lương thực. Vai trò của họ như thế nào trong việc điều tiết, phân phối lúa gạo?

- Hiệp hội lúa gạo ở ta thật ra là các doanh nghiệp. Mà doanh nghiệp thì họ chỉ quan tâm tới lợi nhuận chứ không phải vấn đề gì khác. Lúa gạo làm ra, người nông dân không tự định được giá trị của nó. Chẳng hạn nông dân sản xuất ra lúa, doanh nghiệp định 5.000đ/kg, không bán thì thôi.

Nông dân không có kho dự trữ, phải bán để lấy tiền trả nợ, đầu tư làm vụ kế tiếp nên buộc phải bán theo giá của doanh nghiệp đặt ra. Trong công nghiệp, doanh nghiệp sản xuất cái chip 1 USD, bán 10 USD, người dân mua không thì tùy. Hội nông dân của chúng ta lâu nay chỉ giúp người nông dân về mặt kỹ thuật. Còn hiệp hội lúa gạo thì bán lời bao nhiêu hiệp hội lấy hết, người nông dân không biết và không được hưởng gì cả.

Thực tế trong chuyện sốt gạo vừa rồi cho thấy khả năng của doanh nghiệp (hiệp hội), Tổng công ty Lương thực VN quá yếu. Ở nước ngoài, tới vụ lúa hiệp hội sẽ bỏ tiền thu mua về dự trữ. Ở VN, hiệp hội thiếu kho dự trữ, tiền phải vay ngân hàng. Khi ký hợp đồng xuất khẩu mới giao cho các đầu mối chạy đi thu mua, sau đó xay xát, đánh bóng, vô bao... Phải trải qua quá nhiều trung gian trước khi xuất khẩu. Lúa gạo mình nhiều nhưng hệ thống phân phối có vấn đề.

Hiệp hội, tổng công ty lương thực chỉ làm thao tác ký hợp đồng, sau đó giao cho các doanh nghiệp chân rết. Lẽ ra hiệp hội, các tổng công ty lương thực phải điều tiết doanh nghiệp khi nào nên xuất khẩu để có lợi nhất. Khả năng quản lý, phân phối của chúng ta quá yếu. Ở đây cũng có vấn đề về cơ chế. Ở Thái Lan, vai trò của hiệp hội là chính trong việc điều tiết, phân phối lúa gạo. Còn ở VN, Nhà nước như con gà mẹ ôm hết vào mình, việc xuất khẩu hay không phải do thủ tướng quyết định, trong khi thủ tướng lại có rất nhiều công việc phải giải quyết.

* Lẽ ra hiệp hội lúa gạo và các tổng công ty lương thực phải có ý kiến tham mưu, đề xuất với Chính phủ để điều tiết lúa gạo hợp lý?

- Việc chúng ta có bao nhiêu gạo, dư bao nhiêu, mấy anh ở hiệp hội lương thực, các tổng công ty lương thực đều biết hết cả. Tuy nhiên, việc tham mưu cho Chính phủ để đưa ra các quyết định kịp thời thì không ai chịu nói cả. Cơ chế của chúng ta khiến ai cũng sợ trách nhiệm, mà sợ rồi thì sẽ không dám nói, không dám làm. Nếu thấy ngưng xuất khẩu gạo nửa tháng mà có vấn đề thì chuyển đổi ngay thì dân đã lợi hơn rồi. Khi giá lúa giảm dân kêu, các địa phương mới báo cáo lên Thủ tướng.

Chính phủ thẩm tra sau đó mới yêu cầu đẩy nhanh xuất khẩu thì cơ hội đã qua. Lúa gạo dư nhưng thời điểm nào xuất cho phù hợp mới là vấn đề cốt tử. Ở Thái Lan, hiệp hội đứng ở trên nhìn xuống thấy chỗ nào trũng thì xuất vào đó, khâu dự đoán nhu cầu rất tốt nên họ xác định thời gian xuất có lợi nhất. Còn mình thì đứng nhìn ngang nên không thấy được hết.

* Ông có cho rằng việc cho phép xuất khẩu gạo trở lại trong thời điểm hiện nay liệu đã là thích hợp nhất?

- Với giá lúa đang giảm như hiện nay, nếu không cho xuất thì người nông dân sẽ hết sức khó khăn. Việc cho phép xuất khẩu gạo trở lại là việc làm cần thiết tuy hơi chậm.

* Như ông đã nói, cơ chế quản lý của chúng ta chưa hợp lý. Vậy phải làm gì để tránh tình trạng thiệt đơn thiệt kép như trong thời gian vừa qua?

- Chúng ta phải gấp rút thay đổi cơ chế điều hành. Giao quyền tự quyết cho các cấp, các hiệp hội để họ có thể dự báo, điều tiết và quyết định xuất khẩu vào thời điểm có lợi nhất. Giao việc không làm được thì tự chịu trách nhiệm, không làm được thì thay người khác. Tình trạng sợ trách nhiệm khiến bộ máy điều tiết, phân phối vận hành không trơn tru. Chúng ta cũng phải xem xét lại hệ thống phân phối của mình.

Hiện hệ thống phân phối gồm bốn nhà nhưng đang bị tắc giữa hai nhà là “nhà nông” và “doanh nghiệp”. Ai cũng lo cho phần lợi nhất về mình. Chẳng hạn doanh nghiệp ký hợp đồng với nông dân nuôi và bao tiêu một hầm cá. Khi tới lứa, giá lên, nông dân xé lẻ bán. Giá rẻ, doanh nghiệp không mua, chấp nhận bồi thường 10% giá trị hợp đồng trong khi nông dân ôm nguyên hầm cá và sạt nghiệp. Hiện chưa có ai đứng ra phân xử tình trạng này. Doanh nghiệp kiện nông dân cũng khó, nông dân kiện doanh nghiệp thì như con kiến kiện củ khoai.

Điều quan trọng là làm sao để nông dân định được giá trị sản phẩm do mình làm ra. Nếu giá cả vẫn cứ tiếp tục phụ thuộc vào sự định đoạt của doanh nghiệp thì nông dân sẽ luôn bấp bênh.

* Thưa ông, ĐBSCL nổi tiếng là vùng đất màu mỡ, nông dân làm ra nhiều hạt lúa mà sao nghèo vẫn cứ nghèo?

- Tỉ suất lợi nhuận của người làm lúa khá cao, một lời một. Lời mà tại sao nghèo? Do nông dân hầu hết là nông hộ nhỏ, 70% gia đình có dưới 1ha ruộng. Lời cao nhưng diện tích quá ít nên tính ra lời không bao nhiêu. Hỏi thăm bà hàng nước ở Hà Nội, bà cho biết bỏ ra 10.000đ, bán lời 50.000đ nhưng bà không giàu. Tỉ suất lợi nhuận như vậy nếu mở nhà hàng chắc chắn sẽ giàu to. Chính sách nông nghiệp cần có những hỗ trợ để người nông dân có việc làm thêm ngoài nông nghiệp, chứ bám vào ruộng lúa mà diện tích lại chỉ có vài ba sào mỗi hộ dân thì giá lúa có lên cách mấy nông dân cũng không giàu được. Những nhà khoa học như chúng tôi đã cố gắng hướng dẫn nông dân “ba giảm ba tăng” nhưng họ ít đất quá làm sao giàu lên được.

Bạn có quan tâm đến bài viết này? Xin hãy thích và chia sẻ:

Bài viết Thao thức hạt gạo, giá lúa liên quan hoặc tương tự:

 

Theo TTO


Bình luận Thao thức hạt gạo, giá lúa (0)

Để gởi ý kiến nhận xét, đóng góp, trao đổi, thảo luận về bài viết Thao thức hạt gạo, giá lúa bạn có thể gởi trực tiếp tại mục bình luận bên dưới. Vui lòng viết có dấu đầy đủ nếu ngôn ngữ sử dụng là tiếng Việt. Mọi than phiền về bài viết Thao thức hạt gạo, giá lúa xin hãy liên hệ với chúng tôi. Tiêu đề là tên bài viết ở dạng tiếng Việt không dấu Thao thuc hat gao, gia lua hoặc có dấu. Bài viết này đã được xếp vào thể loại: Hoạt Động Kinh Tế

Tiếc quá! Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết này! Hãy là người đầu tiên!

Tin Tức Đó Đây

Tài khoản

Tìm kiếm và theo dõi

Từ khóa:

Cuộc sống hối hả, bạn quá bận rộn? Hãy để chúng tôi giúp bạn tiết kiệm thời gian cập nhật những thông tin, bài viết hay, hữu ích mỗi ngày qua email!
Email của bạn:

Sau khi đăng ký bạn hãy mở email và bấm vào link kích hoạt để bắt đầu nhận tin. Thông tin sẽ chuyển cho bạn vào khoảng từ 1-3h sáng, giờ Việt Nam Đã có tất cả khoảng nhận tin!
Delivered by FeedBurner

Recent comments

Copyright ©2014 BaiViet32.Com . All rights reserved.
Phiên bản thử nghiệm
Cached: IP: 157.55.39.40, 02 August, 2014 01:02:37 (HANOI - VN).